20 maart 2019: Rode stip leidt tot het nodige onbegrip

gepubliceerd

Woensdag 20 maart is ongeveer de helft van alle stemgerechtigden in Nederland naar de stembus geweest. Naast de Waterschappen is er ook gestemd voor de Provinciale Staten. Voor sommigen wellicht een onverwachte verkiezingsuitslag. Het gaat hoe dan ook consequenties hebben. Voor het werkveld van ERAC zijn de domeinen energie, economie en Europa primair van belang.

Energie

Het Klimaatakkoord heeft veel aandacht gekregen binnen de verkiezingen. De VVD (winnaar in Gelderland en Noord-Brabant) erkent dit akkoord, maar wil nog niet vol gaan voor één variant van duurzame energie. Die is simpelweg nog niet gevonden stelt de VVD. Het CDA (winnaar in Overijssel, Zeeland, Friesland en Limburg) sluit zich hierbij aan en is daarom voorstander van grootschalige projecten om landelijke en internationale klimaatdoelstellingen te halen. Op regionaal niveau is innovatie geboden om dit te bewerkstelligen. Zowel in de opwekking als de opslag van duurzame energie is verdere ontwikkeling noodzakelijk. PvdA (winnaar in Drenthe en Groningen) is het hiermee eens en voegt toe dat landschappelijke en maatschappelijke inpasbaarheid binnen de genoemde experimenten een randvoorwaarde is. GroenLinks (winnaar in Noord-Holland en Utrecht) vindt dat nieuwe initiatieven op het gebied van duurzame energie die een groot draagvlak hebben en waarin omwonenden gaan participeren, aanspraak kunnen maken op praktische en financiële ondersteuning. Forum voor Democratie (winnaar in iedere provincie, grootste partij in Zuid-Holland en Flevoland) kijkt hier anders tegenaan. Ze noemt de Klimaatwet ‘miljarden verslindend’ en is daarop tegen. Forum voor Democratie is voor een doordachte, betaalbare en meetbare energietransitie. De huidige Klimaatwet kan alleen nog worden gestopt via de nieuwe Eerste Kamer, zo zegt de partij.

Economie

De VVD pleit voor een helder economisch profiel waar regio’s goed in zijn, met een focus op de speerpunten voeding, gezondheid en energie. Meer aandacht voor technisch personeel is geboden om de regionale economie de juiste kant op te sturen. Juist deze regionale economie zorgt volgens het CDA voor welvaart, werkgelegenheid en inkomsten. Aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt werkt duurzame economische groei in de hand, waar het CDA voor pleit. De PvdA sluit zich hierbij aan en wil bij het Rijk en Europa geld vrijmaken voor gerichte investeringen die de regionale economie blijven ontwikkelen om zodoende banen te creëren. GroenLinks wil binnen deze ontwikkelingen het MKB ondersteunen. Barrières bij aanbestedingen en gunningsprocessen wil zij weghalen om de kansen van het MKB te vergroten. Forum voor Democratie deelt op dit punt de opvatting van GroenLinks, onder meer omdat ze van mening is dat ook het MKB moet kunnen deelnemen aan provinciale aanbestedingen.

Europa

De VVD vindt dat de EU moet doen waar zij goed in is: versterken van de economie en banen creëren. CDA pleit hier ook voor, onder meer omdat ze erkent dat zeker op economisch terrein provincies niet alleen staan. (Grensoverschrijdende) samenwerking is daarom essentieel. PvdA vindt het belangrijk om voor de noodzakelijke investeringen in de energietransitie planmatig een fonds op te bouwen, met cofinanciering vanuit Europa. GroenLinks is het in grote lijnen eens met PvdA. Ze wil voorstellen doen voor Europese fondsen en invloed uitoefenen op relevante regelgeving. Deelname aan handelsmissies en internationale samenwerking ziet de partij als een kans. De VVD en Forum voor Democratie zijn van mening dat de EU niet moet doen waar ze niet goed in is; dat leidt volgens hen tot onnodige regelgeving, geldverspilling en bemoeienis met onderwerpen die Nederland prima zelf kan regelen. Volgens Forum voor Democratie is de EU een achterhaald bestuursmodel. Ze pleit voor een referendum over het lidmaatschap van de EU. Samenwerking en handel drijven ziet zij liever via de Europese Vrijhandelsassociatie, de EER en andere internationale verdragen. De EU, de open grenzen en de euro, daar wil het Forum voor Democratie vanaf.

Blik van ERAC

Provincies zijn bij uitstek de bestuurslaag die initiatieven verbindt met kiezers en de ambities zoals die vanuit de Europese Commissie worden gecommuniceerd. De bestuurslaag met een schaal waarop initiatieven voldoende massa krijgen, visie en middelen beschikbaar zijn en waarop de burger nog dichtbij is. De oppositie heeft stevig aan de jas getrokken van de coalitie, onder andere om nationale doelstellingen op regionale schaal vorm te geven.

Energie c.q. klimaatakkoord als Leitmotiv, dat moge duidelijk zijn gebleken. Met name CDA en PvdA (samen goed voor zes provincies overwinningen) sturen sterk op deze koers om het Klimaatakkoord handen en voeten te geven. De grensprovincies zetten in op samenwerking met buurlanden op het gebied van onderwijs, gezondheid en maakindustrie.

Op energie en Europa hebben zowel voorstanders, als tegenstanders zetelwinsten geboekt. Een complex en uitdagend veld voor coalitievorming. Met de tegenstellingen die onze democratische stemmen opleveren, zouden wij niet graag in de schoenen van de provinciale formateurs staan.

Een werkbare kern die wij wel uit de verkiezingen halen, is de roep om meetbare, haalbare en financierbare doelstellingen. Dat is een roep die ERAC deelt, vanuit onze kernwaarde ‘maak het verschil’. Een aanpak die in onze visie ook vereist is om abstracte beloftes om te toveren tot impactvolle ontwikkelingen.

Een roep dus, die ERAC graag beantwoordt. Met meetbare resultaten uit innovatieve projecten die de energietransitie versnellen, de economie versterken en onze maatschappij verbeteren. Projecten waar Europa graag aan bijdraagt. De contouren voor 2021-2027 – waar wij al volop aan meewerken – zijn veelbelovend.

Wij wensen onze provincies verstandige coalities toe.