AI-subsidies voor kennisintensieve innovaties
AI, ook wel kunstmatige intelligentie genoemd, is voor veel organisaties onderdeel geworden van hun ontwikkelagenda. Maar we merken ook dat er veel onduidelijkheid is over wanneer iets een AI-innovatie is en welke AI-subsidies er beschikbaar zijn. In dit artikel zetten wij uiteen welke regelingen er zijn, wat wel en niet subsidiabel is en wanneer het verstandig is om met ons in gesprek te gaan.
Wanneer is AI-subsidiabel?
Veel organisaties gebruiken AI om bestaande processen te automatiseren of te optimaliseren. Denk aan het toepassen van bestaande software, het inzetten van standaard AI-tools of het analyseren van data met beschikbare modellen, zoals ChatGPT of Copilot. Dat kan voor uw organisatie een belangrijke stap zijn, maar het is meestal geen grond voor subsidie.
Subsidies zijn in de regel bedoeld voor onderzoek en ontwikkeling. Het gaat dan om:
- Het ontwikkelen van nieuwe digitale technologie
- Het bouwen van nieuwe AI-modellen of algoritmes
- Het opzetten van nieuwe data-infrastructuren
- Het ontwikkelen van nieuwe digitale producten of diensten
De kernvraag is steeds of u iets nieuws ontwikkelt. Wordt er nieuwe broncode geschreven en ontstaat er een oplossing die nog niet beschikbaar is op de markt?
In projectplannen lopen implementatie en innovatie vaak door elkaar. Wij helpen om dat onderscheid scherp te maken.
Welke AI-subsidies zijn er mogelijk?
Voor AI-innovaties zijn zowel Europese als nationale regelingen beschikbaar.
Op Europees niveau zijn onder meer relevant:
Daarnaast zijn er nationale regelingen die aansluiten op digitale innovatie en R&D. Welke regeling passend is, hangt af van de aard van het project en de samenstelling van het samenwerkingsverband. ERAC adviseert welke subsidie het meest opbrengt en het beste aansluit.
Een goede aanvraag vraagt voorbereiding. Europese programma’s zoals Digital Europe kennen openstellingen die vaak in het derde kwartaal plaatsvinden. Horizon Europe werkt met meerjarige werkprogramma’s, waarbij oproepen verspreid over het jaar opengaan.
Wij adviseren om ruim voor een openstelling te starten. Het uitwerken van het projectidee, het bepalen van de technische vernieuwing en het vinden van partners kost tijd. Wie pas begint bij publicatie van een call, loopt het risico dat het project inhoudelijk nog niet scherp genoeg is.
Voor wie zijn de fiscale regelingen interessant?
AI-subsidies zijn vooral interessant voor kennisinstellingen (universiteiten, hogescholen, onderzoeksinstituten), mkb-bedrijven en consortia waarin meerdere partijen samenwerken. Europese programma’s vragen vrijwel altijd om internationale samenwerking.
Een concreet voorbeeld
Door de toename van duurzame energie, zoals zonne- en windenergie, ontstaan er grotere schommelingen op het net. Dat vraagt om slimmere sturing.
Een goed voorbeeld is een project dat zich niet alleen richtte op het toepassen van bestaande analysetools, maar ook op het ontwikkelen van een eigen AI-model dat verschillende databronnen combineert. Denk aan weersvoorspellingen, historische verbruiksdata en realtime netinformatie. Op basis daarvan is een nieuw algoritme ontwikkeld dat de energieverdeling regelt op lokaal niveau.
Juist het ontwikkelen en trainen van een eigen model, met nieuwe combinaties van data en een specifieke technische aanpak, maakte dit project geschikt voor subsidie. Het ging om meer dan het implementeren van een bestaande oplossing. Er werd daadwerkelijk nieuwe technologie ontwikkeld.
Wanneer moet u starten?
Een subsidieaanvraag begint niet bij de openstelling, maar ruim daarvoor. Zeker bij Europese programma’s is het verstandig om maanden vooraf te starten met:
- Het aanscherpen van het innovatievraagstuk
- Het bepalen van de ontwikkelstappen
- Het zoeken van passende partners
Wij adviseren om zo vroeg mogelijk in het traject contact op te nemen. Niet pas wanneer de call is gepubliceerd, maar zodra u serieuze ontwikkelplannen heeft. Dan kunnen wij meedenken over positionering, subsidiabiliteit en de keuze voor een passende regeling.
Waarom ERAC inschakelen
AI en digitalisering zijn brede begrippen geworden. In subsidieaanvragen moet precies worden onderbouwd wat nieuw is, wat de stand van de techniek is en waarin uw project zich onderscheidt.
Onze rol ligt in het kritisch toetsen van projectideeën. Wij kijken naar: de mate van technologische vernieuwing, de afbakening tussen implementatie en ontwikkeling, de aansluiting bij het doel van het programma en de opbouw van een sterk consortium.
Daarnaast begeleiden wij het volledige aanvraagproces. Dit proces is vaak ingewikkelder dan verwacht. Een adviseur staat voor u klaar vanaf de eerste haalbaarheidsinschatting tot indiening en verdere afstemming met de subsidieverstrekker.
Een subsidie is geen startpunt voor een idee, maar het sluitstuk van een goed doordacht innovatieplan. Door tijdig te toetsen en scherp te formuleren, vergroot u de kans dat uw AI-ontwikkeling past binnen de beschikbare regelingen.
Wilt u weten of uw plannen onder innovatie of implementatie vallen? Dan gaan wij daar graag met u over in gesprek.

