Blog
Subsidiestrategie
18 juni 2026
De nieuwe samenhang tussen sociaal en economisch beleid
Werkt uw organisatie aan arbeidsmarktontwikkeling, regionale ontwikkeling of sociale inclusie? Dan is het niet alleen relevant wat er gebeurt met ESF+, maar ook hoe Europa sociale investeringen steeds sterker verbindt aan economische ontwikkeling.
In een eerder artikel gingen we in op de gevolgen van het nieuwe Meerjarig Financieel Kader (MFK) voor ESF+. In dit nieuwe blog kijken Pieter Liebregts en Joost Rooijmans naar een andere ontwikkeling.
Wat betekent het dat sociaal beleid, innovatie, verduurzaming en regionale ontwikkeling steeds vaker onderdeel worden van dezelfde Europese programma’s?
De invloed van het Draghi-rapport
De voorstellen voor het nieuwe MFK sluiten aan bij de aanbevelingen uit het Draghi-rapport over het Europese concurrentievermogen. Daarin staat één boodschap centraal. Europa kan alleen concurrerend blijven wanneer investeringen in innovatie samengaan met investeringen in mensen.
Nieuwe technologie, verduurzaming en digitalisering veranderen de arbeidsmarkt. Bedrijven zoeken andere vaardigheden, beroepen veranderen en nieuwe sectoren ontstaan. Investeringen in innovatie alleen leveren dan niet automatisch resultaat op. Hetzelfde geldt voor sociaal beleid dat losstaat van economische ontwikkelingen.
Die samenhang staat centraal in de voorstellen voor het nieuwe MFK.
De samenhang tussen fondsen
Binnen de voorgestelde Nationale en Regionale Partnershipplannen (NRPP) worden verschillende Europese fondsen samengebracht binnen één nationaal programma. Daarmee ontstaat meer samenhang tussen beleidsterreinen die voorheen vaak afzonderlijk werden georganiseerd.
Dat geldt ook voor fondsen die ieder een eigen rol vervullen binnen regionale ontwikkeling.
- EFRO ondersteunt innovatie, ondernemerschap en economische ontwikkeling.
- JTF richt zich op regio’s die worden geraakt door de groene en digitale transitie.
- ESF+ ondersteunt scholing, arbeidsmarktparticipatie en sociale inclusie.
Waar deze fondsen nu nog grotendeels naast elkaar bestaan, ontstaat straks meer ruimte om ze vanuit één gezamenlijke opgave in te zetten.
Waarom dit relevant is voor het sociale domein
Voor het sociale domein betekent dit dat arbeidsmarktontwikkeling, scholing en inclusie vaker onderdeel worden van bredere economische vraagstukken.
Dat is zichtbaar in vrijwel iedere grote transitie. De energietransitie vraagt niet alleen om nieuwe technologie, maar ook om voldoende technisch personeel. Digitalisering vraagt om nieuwe vaardigheden. Innovatie leidt pas tot economische groei wanneer bedrijven mensen kunnen vinden met de juiste kennis en ervaring.
Sociale investeringen worden daarmee steeds vaker een randvoorwaarde voor economische ontwikkeling.
JTF laat zien hoe dit eruit kan zien
Een deel van deze ontwikkeling is nu al zichtbaar binnen het Just Transition Fund. Het JTF ondersteunt regio’s die worden geraakt door de overgang naar een klimaatneutrale economie. Daarbij wordt niet alleen geïnvesteerd in innovatie en verduurzaming, maar ook in omscholing, arbeidsmarktontwikkeling en werkgelegenheid.
Economische, sociale en duurzame doelstellingen worden binnen hetzelfde programma georganiseerd. Daarmee laat het JTF zien hoe de samenhang tussen verschillende beleidsterreinen in de toekomst vaker vorm kan krijgen.
Voorbeelden uit de regio
Ook in Nederland zijn voorbeelden te vinden van projecten waarin economische ontwikkeling en sociale doelstellingen samenkomen. Zo wordt met steun vanuit het JTF gewerkt aan opleidingstrajecten voor E&I-technici binnen de groene chemie. Nieuwe doelgroepen worden opgeleid, bij- of omgeschoold voor functies bij Chemelot en andere bedrijven in de sector. Het project draagt daarmee bij aan zowel arbeidsmarktontwikkeling als de verduurzaming van de industrie.
Een ander voorbeeld is Campus XL in Noord-Groningen. Hier werken onderwijsinstellingen, bedrijven en maatschappelijke organisaties samen om jongeren aan de regio te binden en duurzame sectoren te versterken. Via praktijkgerichte leeromgevingen wordt gewerkt aan economische ontwikkeling én sociale participatie in de Eemsdelta.
Deze projecten laten zien dat economische en sociale doelstellingen elkaar kunnen versterken wanneer zij vanuit één regionale opgave worden benaderd.
Wat betekent dit voor Nederland?
De onderhandelingen over het nieuwe MFK lopen nog. De richting die de Europese Commissie voorstelt is echter duidelijk. Sociale investeringen worden nadrukkelijker verbonden aan economische ontwikkeling, innovatie en de grote transities waar regio’s voor staan.
Voor gemeenten, provincies, arbeidsmarktregio’s, onderwijsinstellingen en maatschappelijke organisaties betekent dit dat samenwerking tussen verschillende beleidsterreinen belangrijker wordt. Organisaties die sociale, economische en duurzame doelstellingen weten te verbinden, sluiten beter aan bij de manier waarop Europese programma’s zich ontwikkelen.
Het debat over het nieuwe MFK gaat veelal over budgetten, fondsen en bestuurlijke keuzes. Minstens zo interessant is de vraag hoe Europa sociale ontwikkeling en economische groei steeds nadrukkelijker met elkaar verbindt. Vooral daar lijkt een van de belangrijkste veranderingen voor de komende programmaperiode te liggen.
Meer weten?
De onderhandelingen over het nieuwe MFK lopen nog, maar de richting wordt steeds duidelijker. Wilt u van gedachten wisselen over de gevolgen voor uw organisatie, regio of projectidee? Neem contact met ons op!
