Digitalisering en innovaties in de landbouw

De landbouw is van oudsher behoudend georganiseerd. Investeringen zijn groot en marges zijn beperkt. Dat maakt ondernemers voorzichtig. Nieuwe technieken en andere businessmodellen brengen onzekerheid met zich mee. Innovatie is daardoor niet altijd populair.

Daarbij komt nog dat subsidieprogramma’s vaak zijn ingericht op controle, indicatoren en verantwoording. Dat maakt trajecten soms onnodig ingewikkeld. Terwijl vernieuwing juist gebaat is bij de mogelijkheid om te testen en bij te sturen.

Door in een vroeg stadium van een innovatie al bij ERAC aan te kloppen, ontstaat eerder inzicht in passende financieringsvormen en begeleiding. Wij kennen de trajecten en weten waar ruimte zit binnen bestaande programma’s. Vroegtijdige begeleiding vergroot daarmee de kans van een succesvolle innovatie in de landbouw.

Voor digitalisering en innovaties in de landbouw ligt een belangrijk deel van de mogelijkheden op Europees niveau. Een belangrijk subsidieprogramma is LIFE, gericht op milieu, klimaat en natuur. Ook het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) biedt financieringsmogelijkheden voor innovatie en samenwerking binnen de sector. Daarnaast bieden reguliere innovatieprogramma’s als MIT en EFRO ook tal van mogelijkheden voor de sector.

Binnen het GLB kunnen agrariërs zelf aanvragen doen voor innovaties of vernieuwing op het erf. Dit is niet altijd makkelijk maar biedt wel mogelijkheden voor de individuele agrariër. Echter bij de overige Europese (innovatie)programma’s is dit veel lastiger aangezien de doelgroep daar veelal bedrijven, kennisinstellingen en overheden zijn die in een samenwerkingsproject aanvragen. Deze regelingen zijn doorgaans niet bedoeld voor de individuele boer, maar voor samenwerkingsverbanden of consortia. Agrariërs nemen wel vaak deel als praktijkpartner of eindgebruiker.

Voor organisaties die technologische oplossingen ontwikkelen, zoals robotica of datatoepassingen, bieden deze programma’s mogelijkheden om ontwikkeling en demonstratie te financieren.

Naast Europese subsidies zijn er ook nationale financieringsmogelijkheden beschikbaar. Daarbij zijn subsidies niet de enige passende vorm van financiering. Een lening/aanvraag via het Groenfonds of via een bank kan een project financieel haalbaar maken.

Onze ervaring is dat een goed uitgewerkte (subsidie)aanvraag vanuit ERAC ook richting financiers vertrouwen geeft. Wanneer risico’s helder zijn beschreven en de businesscase zorgvuldig is onderbouwd, zijn financiers eerder bereid om financiering te verstrekken. In veel gevallen kan een subsidie ook samengaan met een lening.

Veel innovatieprogramma’s richten zich op samenwerkingen tussen bedrijven, kennisinstellingen en overheden. De individuele agrariër is in deze projecten meestal geen directe aanvrager, maar wel betrokken bij de uitvoering.

Bedrijven die technologie ontwikkelen, regionale samenwerkingsverbanden en onderzoeksinstellingen zijn vaak penvoerder. Agrariërs leveren praktijkkennis en testen toepassingen in de dagelijkse bedrijfsvoering.

Voor individuele ondernemers bestaan aparte regelingen, maar deze zijn doorgaans beperkter van omvang en sterk afgebakend in voorwaarden.

Een sterke subsidieaanvraag ontstaat niet in enkele weken. Zeker bij Europese programma’s is voorbereidingstijd nodig. Denk aan het vormen van een consortium, het uitwerken van een projectplan en het opstellen van een sluitende begroting.

Openstellingen hebben vaste deadlines. Wie pas start wanneer een regeling officieel opent, loopt het risico dat er onvoldoende tijd is om een zorgvuldig voorstel uit te werken.

Wij volgen de verschillende programma’s en hun planning. Voor het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid geldt in 2026 dat de GLB-aanvraagfase loopt van 1 maart tot en met 18 mei 2026. Voor het LIFE-programma worden de Calls for proposals op 21 april 2026 gepubliceerd en sluiten ze later in het najaar, doorgaans rond september/oktober.

Subsidieaanvragen, met name op Europees niveau, vragen om een zorgvuldige aanpak. Het gaat om inhoudelijke onderbouwing, financiële uitwerking, staatssteunregels en rapportageverplichtingen.

ERAC begeleidt het volledige traject. Van het aanscherpen van het idee tot en met het indienen en de verantwoording na de toekenning. Daarbij kijken wij ook naar de combinatie met andere financieringsvormen.

Door deze aanpak ontstaat een aanvraag die inhoudelijk klopt en financieel goed is onderbouwd. Dat vergroot de kans op toekenning en een succesvolle innovatie.

Wilt u verkennen welke subsidiemogelijkheden passen bij uw plannen op het gebied van landbouwinnovatie, dan gaan wij daarover graag met u in gesprek.