Ecosystemen die blijven groeien

De meeste regio’s weten inmiddels goed wie er in hun ecosysteem actief zijn. Dat is een belangrijke stap, maar inzicht alleen is niet genoeg. De vraag is wat u met die kennis doet. Welke partijen kunnen samen een volgende stap zetten. Waar mist afstemming of regie. En hoe zorgt u dat de resultaten die nu worden geboekt ook in de toekomst standhouden?

Een ecosysteem groeit niet vanzelf. Het vraagt om aandacht, duidelijke rollen en iemand die het geheel bewaakt. Wie dat goed organiseert, ziet samenwerking zich verdiepen en resultaten bestendigen.

Europa wil innovatie versnellen

Innovatie is de motor van een sterk Europa. We beschikken over kennis en talent, maar het lukt nog te vaak niet om die kennis om te zetten in toepassingen die breed worden gebruikt. De Europese Unie wil dat veranderen. Het nieuwe beleid richt zich op de hele innovatieketen, van onderzoek en experiment tot opschaling en marktintroductie.

Europese financiering helpt om die keten te versterken. Ze brengt partijen bij elkaar en maakt grotere, grensoverschrijdende samenwerkingen mogelijk. Voor Nederlandse regio’s, bedrijven en kennisinstellingen biedt dat grote kansen. Wie weet wat zijn ecosysteem waard is, kan straks gemakkelijker meedoen aan Europese partnerschappen en fondsen.

Europese programma’s bieden kansen

De Europese Unie biedt een reeks programma’s die samen een doorlopende lijn vormen van kennis naar toepassing.

Horizon Europe ondersteunt onderzoek en vroege innovatie. Hier ontstaat de kennis die later de basis vormt voor nieuwe producten en diensten.
EFRO en andere regionale programma’s helpen om die kennis te vertalen naar concrete toepassingen in bedrijven en regio’s.
Interregional Innovation Investments (I3) verbindt regio’s die elkaar aanvullen en ondersteunt de opbouw van Europese waardeketens.
InvestEU en het Innovation Fund richten zich op investeringen, opschaling en marktrijpe technologieën.

Wie deze instrumenten weet te combineren, kan zijn hele ontwikkelpad versterken, van idee tot uitvoering. Dat vraagt wel om een plan. Wat wilt u bereiken, met wie en welke Europese middelen passen daarbij.

Een nieuw Europees kader

In Brussel wordt gewerkt aan het nieuwe Meerjarig Financieel Kader dat in 2028 start. Dat bepaalt hoe Europa de komende jaren haar middelen inzet. Voor innovatie wordt dat een belangrijk moment. Er komt meer nadruk op samenwerking binnen ecosystemen en op projecten die maatschappelijke en economische waarde combineren.

De Europese Unie wil één samenhangend financieringslandschap creëren waarin onderzoek, ontwikkeling en marktintroductie elkaar versterken. Het nieuwe kader brengt niet alleen meer middelen, maar ook andere spelregels.

• De nadruk verschuift naar samenwerking binnen ecosystemen.
• Subsidies worden vaker gecombineerd met leningen en garanties.
• Financiering wordt meer performance-based, waarbij resultaten zwaarder tellen dan kosten.

Dat vraagt een nieuwe manier van denken. Voor veel regio’s, consortia en netwerken is het een kans om hun samenwerking en financiering opnieuw te bekijken. Wie nu investeert in inzicht, kan straks beter meebewegen met de nieuwe Europese koers en kansen sneller benutten.

Wat kunt u nu al doen

Voor veel publiek-private samenwerkingsverbanden voelt deze transitie nog als toekomstmuziek. Toch kunt u zich nu al voorbereiden op wat er na 2028 gaat gebeuren.

• Breng de sterktes van uw ecosysteem in kaart. Welke niches binnen de technologieën zijn sterk ontwikkeld en passen die in het toekomstige Europese speelveld.
• Zoek strategische partners. Europese fondsen kijken steeds meer naar wat u kunt bijdragen aan het grotere geheel. Partnerschap wordt cruciaal.
• Bereid u voor op nieuwe financieringsnormen. De traditionele 100 procent subsidie maakt plaats voor combinaties met leningen of garantstellingen. Dat vraagt om een andere kijk op projectfinanciering.
• Denk in ecosystemen, niet in grenzen. De focus verschuift naar samenwerking tussen technologieën, sectoren en disciplines. U hoeft het niet alleen te doen. Sterker nog, dat kan straks waarschijnlijk niet meer.

Wie deze stappen nu zet, staat straks sterker zodra de nieuwe Europese programma’s van start gaan.

Vooruitkijken

De komende jaren brengen veel in beweging. In Nederland groeien ecosystemen verder door, in Europa krijgt het nieuwe financiële kader vorm. Overal leeft dezelfde vraag. Hoe houden we samenwerking sterk en financiering toekomstgericht.

Dat gesprek voeren we ook volgende week tijdens het ERAC Kennis en netwerkevent Nationaal Groeifonds. Samen met partners, programma’s en beleidsmakers kijken we hoe we ecosystemen verder brengen. Hoe verbinden we nationale en Europese middelen en wat is daarvoor nodig.

ERAC ondersteunt publieke en private partners bij het analyseren, ontwikkelen en financieren van ecosystemen. We helpen de brug te slaan tussen nationale programma’s en Europese fondsen zodat innovatie niet stopt na de eerste fase maar blijft groeien.

Wilt u verder praten over hoe u uw ecosysteem toekomstbestendig maakt?
Neem contact op met mij of een van onze adviseurs. We denken graag mee over de volgende stap voor uw programma of regio.