Ondersteuning via AgoraEU Desks
Het voorstel voorziet daarnaast in “desks” die lidstaten kunnen oprichten. Deze desks moeten organisaties begeleiden bij financieringsmogelijkheden en ondersteunen bij het vinden van internationale samenwerkingspartners.
De Raad stelt voor om de desks te hernoemen tot AgoraEU Desks. Daarnaast krijgen de desks middelen om AgoraEU onder de aandacht te brengen, opleidingen aan aanvragers te verzorgen en goede praktijken uit te wisselen.
Wat betekent AgoraEU voor Nederlandse organisaties?
Voor organisaties die nu gebruikmaken van CERV of Creative Europe blijven veel inhoudelijke thema’s herkenbaar. Vanaf 2028 brengt AgoraEU deze wel binnen één programma samen, en stijgt het voorgestelde budget aanzienlijk. Voor Nederlandse organisaties zoals culturele instellingen, festivals, musea, bibliotheken en erfgoedorganisaties blijven er mogelijkheden binnen het nieuwe programma. Dat geldt ook voor audiovisuele producenten, nieuwsmedia, maatschappelijke organisaties, gemeenten en kennisinstellingen.
De nieuwe structuur brengt cultuur, media, burgerparticipatie, rechten en Europese waarden dichter bij elkaar in één programmakader. Daardoor kunnen er meer raakvlakken ontstaan tussen organisaties die voorheen voornamelijk binnen afzonderlijke programma’s actief waren. Denk bijvoorbeeld aan samenwerkingen tussen culturele instellingen en maatschappelijke organisaties rond participatie, inclusie, democratie of mediageletterdheid. Tegelijk verdwijnt de sectoroverstijgende pijler van Creative Europe als zelfstandig onderdeel. De precieze gevolgen daarvan voor toekomstige calls zijn nog niet bekend, omdat het momenteel nog niet bekend is hoe die precies vorm krijgen. Het is daarom te vroeg om te concluderen dat er nieuwe subsidiemogelijkheden ontstaan door het nieuwe programma. Wel lijkt het voorstel van de Europese commissie meer ruimte te bieden voor projecten die meerdere pijlers combineren. Daarom kan het voor Nederlandse organisaties mogelijk interessant zijn om zich richting 2028 alvast te oriënteren op nieuwe Europese partners buiten de eigen sector. Ook kan het interessant zijn om na te denken over projecten die cultuur, media, burgerparticipatie of Europese waarden met elkaar verbinden. De precieze voorwaarden en prioriteiten worden pas duidelijk wanneer de onderhandelingen over het programma verder zijn gevorderd.
Ook mogelijkheden voor digitale innovatie
In het voorstel voor het European Competitiveness Fund (ECF) is onder het beleidsvenster Digital Leadership eveneens aandacht voor onderwerpen die raken aan AgoraEU. Binnen dit onderdeel, waarvoor de Commissie €51,49 miljard voorziet, kunnen mogelijkheden liggen voor de creatieve sector wanneer projecten bijdragen aan digitale innovatie en transformatie. Dit staat los van het AgoraEU-programma, maar is wel relevant voor organisaties uit de creatieve en culturele sector. Projecten die gericht zijn op digitalisering, nieuwe technologieën, digitale vaardigheden of de ontwikkeling van innovatieve digitale toepassingen liggen er mogelijkheden binnen het ECF. Dat komt naast de mogelijkheden die AgoraEU al biedt. Dit laat zien dat er meerdere programma’s zijn binnen het nieuwe MFK met financiering voor initiatieven in creatieve en culturele sector.
Erasmus+ in het huidige MFK
Erasmus+ heeft in de huidige programmaperiode een budget van €26,2 miljard. Het programma ondersteunt de educatieve, beroeps- en persoonlijke ontwikkeling van mensen binnen onderwijs, opleiding, jeugd en sport. Daarmee draagt het bij aan duurzame groei, hoogwaardige werkgelegenheid en sociale samenhang.
Het programma werkt met drie kernacties:
- Learning mobility for individuals;
- Cooperation among organisations and institutions;
- Support for Policy Development and Cooperation.
Inhoudelijk ligt de nadruk onder meer op sociale inclusie, de groene en digitale transitie en de participatie van jongeren in het democratische leven.
Erasmus+ wordt breder vanaf 2028
Voor de periode 2028-2034 stelt de Europese Commissie een bredere opzet voor. De Europese Commissie voegt Erasmus+ en het European Solidarity Corps (ESC) samen tot één programma. Ook brengt ze het European Voluntary Humanitarian Aid Corps hierin onder.
De huidige structuur met hoofdstukken per beleidsterrein en drie kernacties maakt plaats voor twee pijlers:
Learning opportunities for all bundelt leermobiliteit, vrijwilligerswerk in het jeugddomein en talentontwikkeling.
Capacity building support combineert samenwerking tussen organisaties en instellingen met ondersteuning van beleidsontwikkeling binnen onderwijs, jeugd en sport.
Voor Erasmus+ en het ESC samenstelt de Commissie voor 2028-2034 een indicatief budget van €40,8 miljard voor. In de huidige periode is voor beide programma’s samen €27,7 miljard beschikbaar. Dit is een verhoging van bijna 50%.
Meer budget, minder vaste verdeling
Een belangrijke verandering is dat het voorstel geen indicatieve verdeling van het budget per beleidsterrein of actie meer bevat. In de huidige periode ligt bijvoorbeeld vast dat minimaal 10,3% naar jeugd gaat en 1,9% naar sport. Die zekerheid verdwijnt in het huidige voorstel.
Volgens de Europese Commissie biedt dit meer flexibiliteit om in te spelen op veranderende prioriteiten. Vanuit onder meer jeugd-, sport- en studentenorganisaties zijn er zorgen over het verdwijnen van de minimumpercentages. Er zijn ook zorgen over de positie van kleinere organisaties binnen het bredere programma.
Het voorstel bevat daarnaast een aantal nieuwe of uitgebreide acties, waaronder:
- Erasmus+-beurzen in strategische onderwijsgebieden;
- European School Alliances;
- Sport Collaborative Alliances;
- uitbreiding van leermobiliteit in de sportsector naar atleten.
Wat betekent het nieuwe Erasmus+ voor Nederlandse organisaties?
De nieuwe acties bieden aanknopingspunten voor Nederlandse organisaties in onderwijs en sport. De voorgestelde School Alliances bieden mogelijkheden voor scholen, onderwijsbesturen en samenwerkingsverbanden die structureel willen samenwerken met Europese partners. De Sport Collaborative Alliances bieden mogelijk kansen voor sportbonden, sportkoepels, kennisinstellingen en andere organisaties. Deze organisaties willen via internationale samenwerking maatschappelijke of organisatorische vraagstukken binnen de sportsector aanpakken. Voor organisaties die actief zijn op het gebied van vrijwilligerswerk en humanitaire hulp verandert het speelveld eveneens. Dat komt door de integratie van het European Solidarity Corps binnen Erasmus+.
Door het verdwijnen van de huidige minimumpercentages per sector bestaat meer onzekerheid over de uiteindelijke verdeling van het budget. Het is op dit moment echter nog te vroeg om te bepalen welke concrete gevolgen dit voor individuele aanvragers heeft. Organisaties kunnen zich wel voorbereiden door hun Europese netwerken verder uit te bouwen en ontwikkelingen rond de toekomstige programmaonderdelen en calls actief te volgen.
Het voorstel is daarnaast gericht op eenvoudigere procedures, wat de toegankelijkheid voor kleinere organisaties en nieuwe aanvragers kan vergroten. Hoe de verdeling van de beschikbare middelen over onderwijs, jeugd en sport er straks precies uitziet, is nog niet bekend. Voor organisaties die nu al gebruikmaken van Erasmus+ is de omvang van het toekomstige budget relevant. Ook de verdere uitwerking van de programmaonderdelen en calls is voor deze organisaties relevant.
Wat gebeurt er de komende maanden?
De voorstellen voor AgoraEU en Erasmus+ zijn nog niet definitief.
De Europese cultuursector reageert positief op het voorstel voor AgoraEU, maar er klinkt ook een roep om een groter budget voor cultuur. De Cultural Deal for Europe is een initiatief van de European Cultural Foundation, Culture Action Europe en Europa Nostra. Het initiatief pleit ervoor minimaal 2% van het EU-budget aan cultuur te besteden. Dat zou binnen het voorgestelde MFK neerkomen op ongeveer €40 miljard. Het huidige AgoraEU-voorstel van €8,6 miljard omvat echter meer dan cultuur alleen.
De Raad van de Europese Unie heeft in juni 2026 zijn onderhandelingspositie over AgoraEU bepaald. Naar verwachting bepaalt het Europees Parlement later dit jaar zijn positie. Daarna kunnen de onderhandelingen tussen Parlement, Raad en Commissie verdergaan.
Ook op het nieuwe Erasmus+-voorstel zijn de reacties gemengd. Onderwijs- en studentenorganisaties pleiten voor een hoger budget, terwijl jeugd- en sportorganisaties aandacht vragen voor het verdwijnen van de gegarandeerde minimumpercentages. Delen van de onderwijs- en jeugdsector ontvangen de integratie van het European Solidarity Corps positief, vanwege de grotere samenhang tussen mobiliteit, vrijwilligerswerk en jongerenparticipatie.
De uiteindelijke budgetten, verdeling en programmastructuren kunnen tijdens de onderhandelingen nog veranderen.
Vooruitkijken naar 2028
AgoraEU krijgt in het Commissievoorstel een aanzienlijk groter budget dan CERV en Creative Europe nu gezamenlijk hebben. Ook brengt AgoraEU cultuur, media, rechten en burgerparticipatie onder één programma. Erasmus+ wordt breder en krijgt eveneens meer middelen, terwijl de vaste verdeling over verschillende sectoren in het huidige voorstel verdwijnt.
Voor Nederlandse organisaties wordt de komende periode vooral duidelijk hoe deze veranderingen zich vertalen naar concrete programmaprioriteiten, calls en voorwaarden. De voorstellen geven daarvoor al een eerste richting, maar de onderhandelingen over het MFK 2028-2034 zijn nog niet afgerond.
Wilt u weten wat de ontwikkelingen rond AgoraEU en Erasmus+ voor uw organisatie kunnen betekenen? Neem dan contact op met onze adviseurs.
