Struikelblokken binnen het LIFE-programma
Waarom lopen aanvragen binnen het LIFE-programma vast? Het programma trekt jaarlijks veel organisaties aan met plannen rond circulariteit, klimaatadaptatie, biodiversiteit en energietransitie. Toch haalt lang niet ieder project de eindstreep.
Dat heeft meestal niet met het projectidee zelf te maken. LIFE-aanvragen lopen regelmatig spaak op onderdelen zoals impact, consortiumvorming, onderbouwing of de aansluiting tussen activiteiten en begroting.
Anne Sampson ziet in LIFE-trajecten een aantal struikelblokken steeds terugkomen.
LIFE-programma in het kort
Het LIFE-programma ondersteunt projecten die bijdragen aan Europese doelen op het gebied van natuur, milieu, klimaat en energie. Jaarlijks verschijnt een nieuwe indienronde via het Funding & Tenders Portal van de Europese Commissie.
Binnen LIFE bestaan vier deelprogramma’s:
- Natuur en biodiversiteit
- Circulaire economie en kwaliteit van leven
- Klimaatadaptatie en mitigatie
- Energietransitie
Per onderdeel verschillen de inhoudelijke accenten, maar in alle gevallen kijkt de Europese Commissie nadrukkelijk naar de impact, uitvoerbaarheid en bredere toepasbaarheid van een project.
Lees hier meer over de LIFE subsidie.
Een sterk lokaal project blijkt niet automatisch een LIFE-project
Een project kan lokaal goed werken en toch onvoldoende aansluiten op het LIFE-programma. Zo was er een project rond circulaire openbare ruimte waarbij een gemeente bestaande straatstenen opnieuw wilde inzetten binnen herinrichtingsprojecten. Dat initiatief sloot goed aan op lokale duurzaamheidsdoelen, maar binnen LIFE moest ook duidelijk worden hoeveel materiaal daadwerkelijk werd bespaard, hoe andere steden de aanpak konden overnemen en welke partijen betrokken waren bij monitoring en opschaling.
Vooral die stap blijkt lastig. Organisaties weten meestal goed wat een project lokaal oplevert, maar minder goed hoe zij de bredere toepasbaarheid moeten onderbouwen richting de beoordeling.
Binnen LIFE kijkt de Europese Commissie namelijk niet alleen naar het directe resultaat van een project, maar ook naar de vraag hoe andere regio’s hiervan kunnen leren en hoe resultaten breder toepasbaar worden gemaakt.
Impact blijft te abstract
Ook de onderbouwing van impact levert regelmatig problemen op tijdens de beoordeling. Bij een project rond klimaatadaptatie en wateropvang in stedelijk gebied was het idee zelf sterk, maar was onvoldoende uitgewerkt welke effecten precies meetbaar zouden worden gemaakt en hoe andere regio’s de aanpak konden toepassen. Daardoor bleef de verwachte impact simpelweg te algemeen beschreven.
Binnen LIFE moet een aanvraag duidelijk maken:
- welke verandering een project oplevert
- hoe resultaten worden gemeten
- welke partijen betrokken zijn
- en hoe de aanpak breder inzetbaar wordt
Met name die onderbouwing bepaalt hoe overtuigend een aanvraag uiteindelijk wordt beoordeeld.
Lees meer hierover in dit artikel: Impact als meetlat binnen LIFE
De voorbereiding begint te laat
Een LIFE-aanvraag bestaat meestal uit meerdere partners, werkpakketten, begrotingen en inhoudelijke onderbouwingen die op elkaar moeten aansluiten. Toch start de voorbereiding vaak pas wanneer de call openstaat. Op dat moment moeten partners nog worden aangehaakt, rollen worden verdeeld en keuzes over financiering en activiteiten nog worden uitgewerkt.
Zeker bij grotere projecten kost die afstemming meer tijd dan vooraf gedacht. Daarnaast moeten activiteiten, begroting en verwachte resultaten logisch op elkaar aansluiten. Wanneer die samenhang ontbreekt, roept dat tijdens de beoordeling al snel vragen op.
Ook speelt ervaring een rol. Organisaties zonder netwerk of zonder eerdere Europese aanvragen missen soms de juiste ingang om hun idee goed te positioneren richting LIFE.
Wat zorgt voor een sterke aanvraag?
Succesvolle LIFE-aanvragen onderscheiden zich meestal niet door grotere ambities, maar door scherpere onderbouwing. De sterke projecten laten duidelijk zien:
- welk probleem wordt aangepakt
- waarom de gekozen aanpak werkt
- hoe impact meetbaar wordt gemaakt
- welke rol partners hebben
- en hoe resultaten breder toepasbaar worden gemaakt
Daarnaast sluiten planning, activiteiten en begroting logisch op elkaar aan. Dat betekent ook dat niet ieder project automatisch geschikt is voor LIFE. Soms past een andere subsidieregeling uiteindelijk beter bij de fase, schaal of doelstelling van een project.
De rol van ERAC
ERAC ondersteunt organisaties bij het ontwikkelen en indienen van LIFE-aanvragen. Daarbij kijken we eerst of LIFE daadwerkelijk de best passende regeling is voor het project.
Wanneer dat het geval is, helpt ERAC bij het aanscherpen van de projectopzet, de inhoudelijke onderbouwing en de voorbereiding richting indiening. Dat gebeurt al in een vroege fase van het traject. Bijvoorbeeld tijdens werksessies waarin projectopzet, partners, impact en onderbouwing verder worden aangescherpt.
Verkennen of een project past binnen LIFE-programma
Organisaties die nadenken over een LIFE-aanvraag, beginnen meestal met de vraag of hun project voldoende aansluit op het LIFE-programma. Een eerste verkenning helpt om duidelijk te krijgen waar de sterke punten van het project liggen, welke onderdelen nog verdere uitwerking vragen en of LIFE daadwerkelijk de best passende regeling is.
Heeft u een projectidee en wilt u weten of LIFE binnen uw plannen past? We denken graag mee over de mogelijkheden.
