VEELGESTELDE VRAGEN

Kleine organisaties en start-ups kunnen een business ecosysteem versterken door hun unieke expertise en innovatieve ideeën in te brengen. Ze kunnen samenwerken met grotere partners binnen het ecosysteem om gezamenlijk te innoveren en daar een sterke subsidieaanvraag voor te ontwikkelen. Bij veel subsidieprogramma’s is de deelname van MKB een succesfactor voor subsidietoekenning.

Succesvolle samenwerkingen binnen een ecosysteem kunnen bestaan uit gedeelde onderzoeksprojecten, gezamenlijke R&D en  het delen van faciliteiten en expertise tussen partners. Dit kan de basis vormen voor projectontwikkeling voor een subsidieaanvraag. Samenwerkingen versterken het business ecosysteem en ondersteunen innovatie en waardecreatie.

Er zijn verschillende redenen waarom er subsidies nodig zijn voor de ontwikkeling van een business ecosysteem.

• Het ontwikkelen van nieuwe technologieën, processen of producten vereist vaak uitgebreid onderzoek en ontwikkeling. Subsidies kunnen worden gebruikt om deze activiteiten te financieren, waardoor bedrijven worden gestimuleerd om te innoveren en hun concurrentievermogen te vergroten.
• Business ecosystemen kunnen profiteren van gedeelde infrastructuur zoals laboratoria, testfaciliteiten of logistieke hubs. Subsidies kunnen worden gebruikt om de ontwikkeling en het onderhoud van dergelijke infrastructuur te ondersteunen, wat de toegang voor bedrijven vergemakkelijkt en de efficiëntie verhoogt.
• Om een sector te laten groeien, is opgeleid personeel nodig. Subsidies kunnen worden gebruikt om opleidingsprogramma’s, stages of andere initiatieven te financieren die gericht zijn op het ontwikkelen van benodigde vaardigheden en kennis binnen de sector.
• Subsidies kunnen worden ingezet om de internationale concurrentiepositie van een sector te versterken. Bijvoorbeeld door exportbevorderende maatregelen of subsidies voor deelname aan internationale handelsbeurzen.
• Subsidie kan dienen om het risico te verminderen voor bedrijven die nieuwe markten betreden of innovatieve technologieën ontwikkelen binnen een specifieke sector.

Een business ecosysteem bestaat uit verschillende organisaties. Denk aan bedrijven, onderzoeksinstellingen en overheidsinstanties die samenwerken binnen een sector en industrie. Een business ecosysteem is belangrijk voor innovatie omdat het verschillende spelers samenbrengt, het toegang biedt tot resources, synergieën mogelijk maakt en de ontwikkeling en commercialisatie van nieuwe ideeën versnelt.

We hebben succesvolle resultaten behaald door het realiseren van ambitieuze doelen binnen innovatie-ecosystemen. Dit omvat onder meer het stimuleren van economische groei, het bevorderen van samenwerking tussen stakeholders en het maximaliseren van subsidiemogelijkheden.

ERAC biedt ondersteuning op het gebied van strategieontwikkeling, stakeholdermanagement, business development en financiering binnen innovatie-ecosystemen.

Een gestructureerde aanpak zorgt voor meetbare resultaten, effectieve samenwerking tussen stakeholders en maximalisatie van financieringsmogelijkheden.

ERAC biedt een programmatische aanpak die strategieontwikkeling, stakeholdermanagement, business development en financiering combineert. We bieden onder andere inzicht in subsidiemogelijkheden op Europees en nationaal niveau.

Ecosysteemontwikkeling omvat het creëren of versterken van een netwerk waarin overheden, bedrijven, onderzoeks- en onderwijsinstellingen samenwerken aan innovatie om economische groei te stimuleren.

We helpen bij het selecteren, combineren en aanvragen van subsidies, leningen en andere financieringsinstrumenten, passend bij uw doelstellingen.

Voor overheden, bedrijven, maatschappelijke organisaties en samenwerkingsverbanden met ambitieuze projecten en een mix van financiële behoeften.

We voeren een grondige analyse uit, maken een haalbare projectopzet en stellen een aanvraag op die aansluit bij de selectiecriteria en voorwaarden.

Blended finance combineert publieke en private middelen, waardoor projecten toegang krijgen tot grotere financiering en risico’s beter worden verdeeld.

We borgen de subsidie- en financieringsvoorwaarden in uw organisatie, zodat rapportages onderdeel worden van uw reguliere planning en control cyclus.

Ja, we ondersteunen bij de contractfase, implementatie en monitoring, zodat aan de voorwaarden van de financiering wordt voldaan.

We brengen in kaart of er sprake is van kapitaalmarktfalen en zo ja wat de kapitaalbehoefte is van innovatieve bedrijven of projecten met een grote maatschappelijke meerwaarde. In aanvulling daarop ontwikkelen wij een investeringsstrategie op hoofdlijnen die zo goed mogelijk invulling geeft aan de geconstateerde kapitaalbehoefte.

Onze onderzoeken combineren kapitaalmarktanalyse (op basis EU-ex ante assessment grondslagen) desgewenst met advies. We kijken niet alleen naar cijfers en investeringsstrategieën, maar onderzoeken desgewenst onder meer ook kapitalisatie-opties, optimale governancemodellen, staatssteun en helpen bij de operationalisering en het inrichten van beheer en verantwoording van een financieringsinstrument.

Het onderzoek levert een solide onderbouwde basis voor de structurering, kapitalisering en operationalisering van revolverende fondsen, inclusief risicobeoordeling en governance-inrichting.

We werken voor provincies, gemeenten, ministeries, regionale ontwikkelingsmaatschappijen en samenwerkingsverbanden met maatschappelijke doelen.

We leveren niet alleen rapporten, maar begeleiden ook bij de implementatie: van investeringsstrategie tot kapitalisatie en inrichten fondsbeheer.

Veel organisaties vragen zich af: “Geldt dat staatssteunrecht eigenlijk wel voor ons? Dat is toch Europese regelgeving?” Het antwoord is ja. Het staatssteunrecht is Europees recht dat moet voorkomen dat de interne markt wordt verstoord door het ingrijpen van lidstaten.

Dat betekent dat alle overheidslagen ermee te maken hebben bij het verlenen van subsidies. Overheden mogen niet zomaar subsidies verstrekken en ondernemers mogen niet zomaar subsidie ontvangen zonder dat er wordt gekeken of dat staatssteunrechtelijk is toegestaan.

Om te bepalen of er sprake is van staatssteun, zijn er vijf cumulatieve criteria waaraan moet worden voldaan:
1. Er moet sprake zijn van economische activiteiten.
Er is sprake van een economische activiteit wanneer goederen of diensten op een markt worden aangeboden. In principe kan elke entiteit, ongeacht of het gaat om een bedrijf, overheid of bijvoorbeeld een vereniging, een economische activiteit verrichten.
2. De steun wordt met staatsmiddelen bekostigd.
Staatsmiddelen houdt in dat er met publieke middelen steun wordt verleend. Uitzondering hierop zijn ‘pure’ EU-middelen zoals Horizon Europe.
3. De steunmaatregel is selectief.
Een maatregel moet specifiek zijn, dus gericht op een bepaalde groep bedrijven, een regio of specifieke technologie.
4. De steun biedt een economisch voordeel dat niet via de markt verkregen kan worden.
Bij dit criterium wordt gekeken of er ten opzichte van de situatie waarin geen steun wordt verleend, economisch of competitief voordeel wordt behaald door de begunstigde(n).
5. Effect op de Europese handel: de maatregel vervalst de mededinging en kan leiden tot een ongunstige beïnvloeding van het handelsverkeer in de Europese Unie. Het effect op handel is doorgaans evident en er hoeft slechts een potentieel effect te zijn om aan dit criterium te voldoen.

Bij het ontvangen en verlenen van subsidies wordt vaak voldaan aan het 2^de en 3^de punt. Discussie kan ontstaan op punt 4 of 5 maar vindt meestal plaats op punt 1; is er wel of geen sprake van economische activiteiten?

Als ten onrechte wordt geconcludeerd dat er geen sprake is van staatssteun dan zijn er mogelijk gevolgen voor de ontvanger van de subsidie. Het risico dat ongeoorloofde staatssteun wordt verleend ligt namelijk bij de ontvanger van de subsidie; deze moet dan de subsidie terugbetalen.

Het feit dat een project een sociaal en maatschappelijk doel dient betekent niet dat er per definitie geen sprake is van economische activiteiten. Vaak krijgen we deze vraag van stichtingen of bijvoorbeeld natuurorganisaties. Zij voeren meestal activiteiten uit met een sociaal en/of maatschappelijk belang. Daarnaast hebben ze vaak als organisatie geen winstoogmerk. Maar het feit dat een entiteit geen winstoogmerk heeft, is niet van belang. Of een bepaalde entiteit als onderneming wordt aangemerkt, hangt volledig af van de aard van de activiteiten waar steun voor wordt gevraagd.

Er is sprake van een economische activiteit wanneer er op een potentiële markt (al dan niet betaalde) goederen of diensten worden aangeboden. Dus ook stichtingen zonder winstoogmerk kunnen economische activiteiten uitvoeren. En ook activiteiten met een sociaal of maatschappelijk doel kunnen economisch zijn.

Het feit dat geldelijke middelen van de ene overheid naar de andere overheid worden geschoven betekent niet dat er per definitie geen sprake is van staatssteun. Ook een gemeente kan economische activiteiten verrichten en optreden als onderneming. Hier is sprake van wanneer een gemeente diensten of goederen aanbiedt op een markt. Denk bijvoorbeeld aan de exploitatie van een zwembad of het verhuren van vastgoed.

Wel is het zo dat het uitvoeren van wettelijke taken in beginsel niet als economische activiteit wordt gezien. Een gemeente kan dus voor een deel niet-economische activiteiten uitvoeren en voor een ander deel economische activiteiten. Bij steun aan de economische activiteiten kan sprake zijn van staatssteun.

Nee, indien subsidie verleend wordt aan een inwoner is er in beginsel geen sprake van een onderneming, een inwoner biedt immers geen goederen of diensten aan op een markt. Hierdoor wordt niet voldaan aan criterium 1 van staatssteun en is er geen risico op staatssteun.

Let wel, er moet goed gekeken worden bij wie de subsidie landt. Is de betreffende inwoner een eigenaar-bewoner of juist een particuliere verhuurder? Indien een inwoner als particuliere verhuurder activiteiten ontplooit en de tegemoetkoming ook voor deze activiteiten geldt, kan er wel sprake zijn van staatssteun.

Als er sprake is van staatssteun kunt u een vrijstelling uit de AGVV gebruiken voor de aangevraagde subsidie. Op deze manier kunt u op geoorloofde wijze de subsidie ontvangen.

Gebruik u een vrijstelling uit de AGVV? Dan zijn er meerdere aspecten waar u in ieder geval op moet letten:

• Zorg dat u onder de aanmeldingsdrempel blijft (artikel 4 AGVV);
• Zorg dat er sprake is van stimulerend effect (artikel 6 AGVV);
• Laat zien dat er geen sprake is van een ‘onderneming in moeilijkheden’ (artikel 2 lid 18 AGVV);
• Bekijk het maximale steunpercentage en zorg dat de gevraagde subsidie daar onder blijft;
• Bekijk of de in aanmerking komende kosten in de gekozen vrijstelling overeenkomen met de begrote kosten voor het project.

Op deze manier borgt u dat er op geoorloofde wijze subsidie wordt verleend en loopt u geen risico dat de subsidie later moet worden terugbetaald.

Ja, cumulatie van steunmaatregelen is toegestaan, mits dit niet leidt tot het overschrijden van de maximale steunintensiteit.

Voorbeeld
De maximale steunintensiteit voor een project bedraagt 70% volgens de AGVV. De partij die het project gaat uitvoeren vraagt 50% EFRO subsidie aan voor het project. Daarnaast wordt nog 15% extra subsidie gevraagd vanuit de gemeente. Omdat de subsidie samen 65% van de kosten dekt en dit onder de maximale steunruimte van 70% valt, is deze cumulatie toegestaan.

Maar stel dat de gevraagde subsidie vanuit de gemeente 25% bedraagt en vanuit EFRO 50%. Daarmee komt het totale gevraagde steunpercentage op 75%. Dit is hoger dan de maximale steunruimte van 70%. Daarmee mag de gevraagde gemeentelijke subsidie niet volledig worden ontvangen. De subsidie dient ‘afgetopt’ te worden op 20%, zodat de maximaal ontvangen subsidie gelijk is aan de maximale steunruimte van 70%.

Let op! Niet alle subsidieregelingen staan toe dat de aangevraagde subsidie met andere subsidies worden gecumuleerd. Lees van tevoren daarom goed de subsidieregeling door of vraag naar de mogelijkheden voor cumulering bij de subsidieverstrekkende partij.

Ja, u mag gebruik maken van verschillende vrijstellingen in de AGVV binnen hetzelfde project.

Voorbeeld
Een onderzoekproject bestaat uit 5 werkpakketten. Werkpakket 1 t/m 4 betreft experimentele ontwikkeling van een bepaalde innovatie. Werkpakket 5 daarentegen bestaat uit het geven van opleidingen over de ontwikkelde innovatie. Voor werkpakket 1 t/m 4 kan gebruik gemaakt worden van artikel 25 lid 2c AGVV (experimentele ontwikkeling), terwijl voor werkpakket 5 gebruik gemaakt kan worden van artikel 31 AGVV (opleidingssteun).

Een combinatie van verschillende vrijstellingen uit de AGVV is dus mogelijk. Let hierbij wel op de verschillende steunpercentages. Als u ervan uitgaat dat u gemiddeld voor een project 60% steun krijgt omdat u voor een gedeelte van de kosten 50% steun mag ontvangen en voor het andere gedeelte 70% mag ontvangen, en bij de realisatie blijkt dat de activiteiten waarover 70% steun ontvangen mocht worden tegen zijn gevallen, dan zal het gemiddelde steunpercentage ook lager uitvallen.

Hier moet u mee oppassen. De AGVV geeft namelijk per vrijstelling de maximale steunruimte aan. De maximale steunruimte heeft betrekking op de kosten in het project, zogenaamd de ‘in aanmerking komende kosten’. De maximale steunruimte benoemd in de AGVV mag niet overschreden worden voor de in aanmerking komende kosten.

Voorbeeld 1
Uw project heeft € 70.000 aan subsidiabele kosten met een maximale steunruimte van 50% volgens artikel 25 lid 2b AGVV. U vraagt 30% subsidie bij een provincie (AGVV) en 20% bij de gemeente (de-minimis). Samen komt u uit op 50%, precies binnen de toegestane steunruimte. Dit mag dus. Toch is het zonde om uw de-minimisruimte te gebruiken als het hele project al onder de AGVV past.

Voorbeeld 2
Vraagt u bij hetzelfde project 50% subsidie bij de provincie en daarnaast 20% via de-minimis bij de gemeente, dan komt u op 70%. Daarmee overschrijdt u de maximale steunruimte van 50%. Dit is niet toegestaan.

Gaat het om andere in aanmerking komende kosten dan kunt u wel gebruik maken van de de-minimisruimte.

Let op! De reguliere de-minimis ruimte mag wel worden gecumuleerd met de DAEB de-minimis ruimte. Op basis van de DAEB de-minimisverordening mag een onderneming tot € 750.000 aan steun ontvangen over drie jaren om een DAEB uit te voeren. Daarnaast bepaalt artikel 5 lid 1 van de DAEB de-minimisverordening dat dit bedrag met de reguliere de-minimissteun, van € 300.000 over drie jaren, mag worden gecumuleerd. Dat betekent dat een onderneming over een periode van drie jaren tot € 1.050.000 aan steun mag ontvangen; € 750.000 vanuit de DAEB de-minimisverordening en € 300.000 vanuit de reguliere de-minimisverordening.

Ja. De de-minimisverordening bepaalt dat één onderneming maximaal € 300.000 steun over drie jaren mag ontvangen. Onder één onderneming vallen ook verbonden ondernemingen, bijvoorbeeld als u:

• een meerderheid van de stemrechten heeft,
• het recht heeft bestuurders te benoemen of te ontslaan, of
• overheersende invloed kunt uitoefenen.

Let er ook op dat gesloten overeenkomsten met andere ondernemingen hierin meetellen. Samen deelt u namelijk één de-minimisruimte. Het totale bedrag dat aan één onderneming per lidstaat mag worden verstrekt, is maximaal € 300.000 over een periode van drie jaar.

We bieden begeleiding bij elke stap van het aanvraagproces. Van het structureren en schrijven van de aanvraag tot het opvolgen van de indiening én het reageren op eventuele vragen of opmerkingen van de subsidieverstrekker.

De beoordelingsperiode kan variëren, afhankelijk van de subsidieverstrekker en het type subsidieprogramma. Over het algemeen duurt dit enkele weken tot enkele maanden.

Dat doet u door een goed gestructureerde en overzichtelijke aanvraag te presenteren. Daarbij verstrekt u relevante en overtuigende informatie én is het belangrijk om de toegevoegde waarde en impact van uw project duidelijk te communiceren.

ERAC richt zich op het structureren van helderen en overtuigende aanvragen. Daarnaast benadrukken onze specialisten de relevante projectelementen, stellen zij een passende begroting op en zorgen ze ervoor dat ze voldoen aan de selectiecriteria en voorwaarden van de subsidieverstrekker.

Belangrijke tips zijn onder andere het zorgvuldig lezen en volgen van de richtlijnen van de subsidieverstrekker. Duidelijke presentatie van een goed gestructureerd projectplan én het benadrukken van de relevantie en impact van uw project zijn daarnaast ook erg belangrijk bij een subsidieaanvraag.

Een subsidiespecialist kan uw organisatie helpen om subsidies beter te benutten, beleidsdoelen te realiseren en financiële middelen te optimaliseren. We bieden u ook expertise op het gebied van subsidieregelingen en -voorwaarden.

ERAC voorziet u van subsidieadvies, -coördinatie en -verantwoording. We helpen ook bij het verkrijgen van inzicht in Europese subsidies en de optimale benutting hiervan.

ERAC biedt deskundig advies en begeleiding op het gebied van subsidieorganisatie, -coördinatie en -verantwoording. Daarnaast helpen we bij het implementeren van subsidieprogramma’s en bieden we inzicht in Europese subsidies met ons EU-monitoringsysteem.

Een subsidiespecialist adviseert en ondersteunt uw organisatie bij het identificeren, aanvragen en benutten van subsidies. Daarnaast helpen ze u bij het organiseren en coördineren van subsidieprogramma’s binnen uw organisatie.